Hệ tiết niệu – Giải phẫu, X quang và chụp uiv

He-tiet-nieu-co-chuc-nang-loc-va-dao-thai-cac-chat-can-ba-ra-khoi-co-the

Hệ tiết niệu – Giải phẫu, X quang và chụp uiv

Hệ tiết niệu có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sức khỏe nó giúp cơ thể thải ra bên ngoài những chất lỏng dư thừa cũng như các chất hòa tan từ sự lưu thông máu. Vậy bạn đã biết gì về bệnh. Bài viết dưới đây chúng tôi sẽ cung cấp cho các bạn một số thông tin về các cơ quan ở hệ, giải phẫu HTN từ đó trang bị thêm cho mình những kiến thức hữu ích để bảo vệ sức khỏe một cách tốt nhất.

HỆ TIẾT NIỆU LÀ GÌ? CẤU TẠO VÀ GIẢI PHẪU

Hệ tiết niệu là một hệ thống có chức năng lọc và thải ra bên ngoài những chất lỏng dư thừa và các chất hòa tan từ sự lưu thông máu. Theo các bác sĩ Phòng khám Nam Khoa các chất lỏng này tập trung ở thận, có một số chất khác được tái hấp thu tại đây, các chất còn lại sẽ được lọc và chuyển xuống bọng đái để sẵn sàng đào thải ra bên ngoài thông qua đường tiểu. Ngoài ra, hệ TN còn có vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh huyết áp cân bằng nước và chất điện giải.

Hệ tiết niệu có chức năng lọc và đào thải các chất cặn bã ra khỏi cơ thể

Hệ TN có chức năng lọc và đào thải các chất cặn bã ra khỏi cơ thể

Cấu tạo giải phẫu hệ tiết niệu bao gồm hai quả thận và bao gồm đài thận, bể thận, niệu quản, bàng quang và niệu đạo. Giải phẫu cụ thể như sau:

Thận

Là bộ phận quan trọng và chủ yếu của hệ tiết niệu. Thận gồm 2 quả có hình dạng như hạt đậu nằm dọc hai bên cột sống thắt lưng. Bổ dọc thận từ ngoài vào trong có bao xơ, nhu mô thận, xoang thận. Thận có chức năng điều hòa lượng chất lỏng và lượng muối của cơ thể, giúp kiểm soát độ acid trong máu. Đồng thời đây cũng là nơi tích lũy và lọc nước để hình thành nước tiểu. Sau khi lọc xong các dòng nước tiểu sẽ được chuyển bằng hai ống dẫn tiểu xuống bọng đái.

Niệu quản

Niệu quản cũng là cơ quan không thể thiếu của hệ tiết niệu, đây là ống dẫn nước tiểu từ bể thận xuống bàng quang, rộng 3 – 5mm, dài 25cm, có 3 chỗ hẹp, chia 4 đoạn. Niệu quản bao gồm niêm mạc, lớp cơ, vỏ ngoài.

Bàng quang

Còn được gọi là bọng đái là một túi chứa, bộ phận này có tính đàn hồi cao và có nhiệm vụ chứa nước tiểu. Thành phần của nước tiểu bao gồm 95% là nước và còn có một ít protein, các chất độc như urea được tạo ra tại gan và một số chất khác, nếu người đó thận bị yếu, không lọc hết được.

Bàng quang là cơ quan không thể thiếu của hệ tiết niệu

Bàng quang là cơ quan không thể thiếu của hệ tiết niệu

Niệu đạo

Niệu đạo là một ống dài nối từ bàng quang ra lỗ sáo (lỗ tiểu) để đưa nước tiểu ra ngoài. Niệu đạo ở nam giới thường dài hơn so với nữ. Ở nam giới, niệu đạo còn có vai trò trong việc dẫn tinh dịch ra ngoài.

Tuyền tiền liệt

Chỉ có ở nam giới, nằm dưới đáy bàng quang và sau niệu đạo. Tuyến tiền liệt tiết ra một chất dịch được hoà với tinh dịch giúp cho tinh trùng hoạt động thuận lợi và tạo điều kiện cho sự thụ thai dễ dàng. Ngoài ra, cơ quan này cũng có một số cơ trơn giúp đẩy tinh dịch ra ngoài trong quá trình xuất tinh.

X-QUANG HỆ TN

Cũng giống như các cơ quan khác, hệ TN cũng thường xuyên gặp phải những rắc rối và ngoài xét nghiệm nước tiểu, xét nghiệm máu thì chụp x-quang hệ tiết niệu là cách giúp chẩn đoán và phát hiện sớm các bệnh lý ở thận, bàng quang, niệu đạo. Có nhiều phương pháp chụp x-quang tuy nhiên tùy theo từng loại bệnh mà các bác sĩ chuyên khoa sẽ chỉ định phương pháp thích hợp nhất.

1.Chụp x-quang thận không có thuốc cản bàng quang, giúp phát hiện sỏi cản quang đường tiết niệu (đài – bể thận, niệu quản, bàng quang, niệu đạo). Chẩn đoán phân biệt đau lưng, thắt lưng và vùng cùng cụt với đau do sỏi tiết niệu.

2.Chụp thận có thuốc cản quang vào tĩnh mạch (UIV: urography intravenous) nhằm đánh giá chức năng bài tiết của thận và lưu thông đường tiết niệu, phát hiện sỏi nhất là sỏi ở bàng quang, phát hiện bệnh lý dị dạng, chấn thương, u, lao thận.

X quang hệ tiết niệu chẩn đoán bệnh chính xác hơn

X quang hệ tn giúp chẩn đoán bệnh chính xác hơn

3. Chụp niệu quản bể thận thận ngược dòng có thuốc cản quang phương pháp này giúp phát hiện bệnh đối với các trường hợp hẹp hoặc tắc niệu quản do sỏi hoặc các nguyên nhân khác. Được chỉ định cho tất cả những trường hợp chụp uiv hệ tiết niệu không được hay chụp UIV cho kết quả không rõ.

4. Chụp bàng quang bao gồm chụp bàng quang ngược dòng, chụp bàng quang ở thì thuốc xuống bàng quang theo phương pháp chụp UIV, chụp bơm hơi vào bàng quang,…

Ngoài ra còn có một số phương pháp chụp x-quang hệ tiết niệu khác như chụp thận bơm hơi sau phúc mạc hay bơm khí trước xương cùng, chụp động mạch thận, chụp bạch mạch, chụp cắt lớp vi tính trong chẩn đoán hình thái (CT scanner). Mỗi phương pháp sẽ có những chỉ định, lưu ý riêng khi thực hiện, một số kỹ thuật còn chống chỉ định với suy thận,… do đó bạn nên gặp các bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn khám, điều trị bệnh thích hợp.

CHỤP HỆ TN KHÔNG CHUẨN BỊ

Chụp hệ tiết niệu không chuẩn bị cũng nhằm mục đích chẩn đoán nguyên nhân, phát hiện thương tổn ở các cơ quan thận, bàng quang, ống niệu đạo. Các kết quả thu được qua đọc các phim từ chụp cắt lớp vi tính, siêu âm, CT scanner, cộng hưởng từ,… giúp ta có thể chẩn đoán xác định hoặc chẩn đoán phân biệt các hình máu mới chảy, hình máu đông, áp xe, các khối u sau phúc mạc, u thận, lao thận, sỏi tiết niệu,…

Kết hợp giữa chụp x-quang, chụp uiv hệ tiết niệu cùng các triệu chứng lâm sàng bên ngoài như đau căng tức vùng thắt lưng, đau buốt khi đi tiểu tiện, đi tiểu nhiều lần, tiểu buốt, tiểu ra máu, tiểu ra mủ, nước tiểu đục, có mùi khai nồng nặc,… để đưa ra chính xác bệnh lý bạn đang mắc phải. Một số bệnh tiết niệu hay gặp là viêm đường tiết niệu, sỏi đường tiết niệu (sỏi thận, sỏi bàng quang, sỏi niệu đạo,…).

Triệu chứng thường gặp của bệnh hệ tiết niệu

                           Triệu chứng thường gặp của bệnh ở hệ tn     

Theo các bác sĩ chuyên khoa, có rất nhiều nguyên nhân gây bệnh trong đó hay gặp nhất là vi khuẩn E.coli gây viêm nhiễm đường tiết niệu, các yếu tố gia tăng nguy cơ mắc bệnh là vệ sinh cơ quan sinh dục không sạch sẽ, nhịn tiểu lâu, dị ứng, kích ứng với xà phòng, bao cao su, nước hoa, quan hệ tình dục không lành mạnh, vùng kín bị tổn thương do thủ dâm hoặc quan hệ tình dục mạnh bạo, sử dụng một số loại thuốc bị kích ứng, người đang mắc bệnh về tuyến tiền liệt, hẹp niệu đạo,…

Những bệnh lý ở hệ tiết niệu không chỉ gây phiền toái trong sinh hoạt hàng ngày mà còn làm suy giảm chất lượng đời sống tình dục, ảnh hưởng đến hạnh phúc gia đình. Bệnh tiết niệu còn gây ra các viêm nhiễm nam khoa, phụ khoa như viêm cổ tử cung, viêm mào tinh hoàn, viêm tuyến tiền liệt gây vô sinh ở nam và nữ. Bệnh nặng còn làm suy giảm chức năng thận gây suy thận có thể đe dọa đến tính mạng.

Hy vọng những thông tin về hệ tiết niệu trên đây đã mang đến cho các bạn những kiến thức hữu ích.

Share this post

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.